In kledingwinkels, op Instagram en zelfs in politieke debatten valt steeds vaker de term “duurzame mode”. Maar wat betekent dat eigenlijk? Een T-shirt van biologisch katoen? Een spijkerbroek die je twintig keer draagt in plaats van vijf? Of gaat duurzame kleding over iets veel groters dan alleen materialen en gewoonten? Als we écht willen verduurzamen, moeten we niet alleen anders kopen, maar ook het hele systeem achter onze kleding ter discussie stellen.

De prijs van fast fashion

De moderne kledingindustrie draait op snelheid, volume en winst. Modeketens brengen wekelijks nieuwe collecties uit en prijzen producten vaak zo laag dat kwaliteit en ethiek uit beeld verdwijnen. Achter deze lage prijzen schuilt een hoge kost: textielarbeiders in lagelonenlanden werken onder zware omstandigheden, vaak voor een loon waarvan niet te leven valt. Ondertussen veroorzaakt de sector wereldwijd ongeveer 10 procent van de totale CO₂-uitstoot en vormt ze een enorme bron van watervervuiling en afval.

Kleding is daarmee niet alleen een persoonlijk stijlmiddel, maar ook een politieke keuze.

Duurzaamheid is geen label

Veel merken haken inmiddels in op de groeiende vraag naar ‘groene’ kleding. Biologisch katoen, gerecyclede materialen, bewust geproduceerde items – het klinkt veelbelovend. Maar achter deze initiatieven gaat regelmatig greenwashing schuil. Een enkel ‘duurzaam’ kledingstuk in een verder destructieve keten verandert niets aan het systeem.

Echte duurzaamheid gaat verder. Het betekent:

• Eerlijke lonen en veilige arbeidsomstandigheden voor iedereen in de keten
• Productie op kleinere schaal en dichter bij huis
• Transparantie over herkomst, materialen en milieu-impact
• Minder consumptie, meer hergebruik en reparatie

Van consument naar burger

Veel initiatieven komen inmiddels van onderop. Steeds meer mensen kiezen voor tweedehands kleding, kledingbibliotheken of Nederlandse merken die transparant en circulair werken, zoals Studio JUX of Kuyichi. Die beweging is hoopgevend, maar consumenten kunnen dit probleem niet alleen oplossen. Daar is ook politiek leiderschap voor nodig.

De overheid moet inzetten op duidelijke regels voor productieketens, zoals:

• Verplichte ketentransparantie voor kledingmerken
• Minimale sociale standaarden voor import
• Belastingverschuiving van arbeid naar vervuiling (bijvoorbeeld btw-verlaging op reparatie)
• Investeringen in lokale en circulaire textielproductie

Een groene en eerlijke garderobe

GroenLinks pleit al langer voor een eerlijke en circulaire economie. Kleding is bij uitstek een sector waar ecologische duurzaamheid en sociale rechtvaardigheid samenkomen. Door regelgeving, bewustwording en het stimuleren van lokale alternatieven kunnen we toewerken naar een mode-industrie die niet draait op uitputting, maar op balans.

Want duurzame kleding is geen hippe niche, maar een noodzakelijke stap naar een eerlijke wereld.

Lees hier meer over duurzaam koken!